PHP’de Program Denetimi | Bilişim Konuları

PHP’de Program Denetimi

PHP dinamik web sayfaları oluşturmak için kullanılan bir programlama yapısıdır. Dolayısıyla php ile yapılan sayfalarda kullanıcılar için birtakım denetimlerin yapılması gerektiği kaçınılmaz bir durumdur. Bazı durumlarda aynı olayı defalarca tekrar etmek, bazı durumlarda birden fazla seçenek içerisinde birini ya da birkaçını seçmek, yada bazı şartlara göre işlem yapmak gibi.

İşte bu gibi durumlarda yardımımıza program denetimi dediğimiz yapılar koşuyor. Bu yapılardan en çok kullanılanlarını örneklerle açıklayacağız.

If Denetimi

If, karar verme tümceleri içinde en sık kullanılanıdır. Adından da anlaşılacağı gibi bir durum olguyu karşılaştırma yapmak ve bunun sonucunda yapılacak işleme karar verilmesi için kullanılır. Kullanım düzeni şu şekildedir.

if ( ifade )
{
komut
}

Bu belirtimde eğer ifademiz gerçeklenirse, sonuç olarak “doğru” ( true ) döneceği için komut işlenir ama ifademiz gerçekleşmezse altındaki komut atlanır ve işlenmez.

Örnek :

if ( $a>$b ) {
print ” a sayısı b sayısından büyüktür “;
}

Yukarıdaki örnekte eğer, a sayısı b sayısından büyükse print fonksiyonunun yanındaki yazı ekrana çıktı olarak gönderilir. Çıktı olarak da ekranda “a sayısı b sayısından büyüktür ” ifadesi görülür ( mesela a=5 ve b=3 ise ), değilse print komutu göz ardı edilir, ekrana hiç bir şey yazılmaz ve alttaki işlem bloğuna geçilir. Genelde bir if bloğunun içerisinde bu kadar basit işlemler olduğu gibi kısmen daha karmaşık işlemler de yapılabilir.

Örnek vermek gerekirse:

if ( $a > $b ) {
print ” a sayısı b sayısından büyüktür “;
$b = $a ;
}

Bu kod parçacığında yukardaki örnekten farklı olarak son satırda b değişkeninin değerinin a değişkeninin değerine eşitlenmesi söz konusudur. Genelde karar verme cümleciklerinde tek bir durum gerçekleşmez aksine başka alternatif bir durum gerçeklenirse, programın ya da yazılan kod parçasının başka bir komut işlemesi istenir.

Bu tür durumlarda if-else karar verme mekanizması tercih edilir. If tümcesinin içindeki ifade eğer yanlış ( false ) değerini döndürürse program parçacığı bunun altındaki komutu işlemek yerine derhal else tümcesinin altındaki komutu işler. Kısaca bu fonksiyon, ” eğer bu doğruysa şunu yap, değilse bunu yap ” şeklinde özetlenebilir.

if ( $a > $b ) {
print ” a sayısı b sayısından büyüktür “;
} else {
print ” a sayısı b sayısından büyük değildir “;
}

Else tümcesi sadece, if tümcesinin ifade kısmı yanlış ( false ) değeri döndürdüğü zaman işlenir. Yukarıdaki örnekte eğer a sayısı b sayısından büyük değilse if tümcesinin ifadesi yanlış değerini döndürecek ve else tümcesinin komutu işlenerek ekrana ” a sayısı b sayısından büyük değildir ” basılacaktır.

Switch Denetimi

Switch tümcesi bir seri if tümcesinin yerini tutmak için kullanılır. Değişkenin tüm değerleri için durumlar kontrol edilir ve durum altındaki komutlar işlenir.
Kullanımı şu şekildedir :

switch ( değişken ) {
durum1 komut ;
durum2 komut;
durum3 komut;
durum4 komut;
}

Değişkenin birinci durumu kontrol edilir ve doğru ise bu komut bloğu işlenir, dikkat edilmesi gereken, eğer her durumdan sonra işlenen komutların sonuna herhangi bir durdurucu tümce ya da atlayıcı tümce kullanılmazsa program bütün komutları işler.

Örnek olarak :

switch ( $i ) {
case 0:
print “i değişkeninin değeri 0 dır “;
break;
case 1:
print “i değişkeninin değeri 1 dir “;
break;
case 2:
print “i değişkeninin değeri 2 dir “;
break;
default:
print “i değişkeninin değeri bilinmiyor”;
}

Yukarıda i değişkeninin değeri 0 , 1 ya da 2 ise ekrana değişkenin değerini belirten cümlelerden biri basılır ve program bloğu sonlandırılır. Eğer değişken değeri, 3 ise ya da belirtilen değerlerden hiçbiri değil ise komutların hepsi göz ardı edilir ve varsayılan olan koşul (default) işlenir.

For Denetimi

For döngüsü temelde while döngüsüne çok benzemesine rağmen içinde birden fazla ifade barındırır ve bu ifadelerin her biri altındaki komutların işlenmesini bağlar. Kullanımı şu şekildedir:

for ( ifade1 ; ifade2 ; ifade3 ) komut

Örnek :
for ( $i = 1 ; $i <= 10 ; $i++ ) {
print $i;
}

Yukarıdaki örnekte ilk önce i değişkeni 1 e eşitlenir ve daha sonra 10 dan küçüklüğü test edilir eğer küçükse altındaki komut işlenir ve ekrana i değişkeninin değeri basılır ( ki ekrana ilk önce 1 basılır ). Ardından, tümcenin içindeki üçüncü ifade işlenir, i değişkeninin değeri 1 arttırılır ve program tekrar ikinci ifadeyi kontrol eder . Döngü ikinci ifade yanlış ( false ) değeri dönene kadar sürer . Böylece ekrana 1 den 11 e kadar olan sayılar basılmış olur.

While Denetimi

Bu tümce genelde tekrarlı bir ifadenin belli bir noktaya kadar işlenmesi ve o noktaya gelindiği anda döngüden çıkılması amacı ile kullanılır. Kullanımı şu şekildedir:

while ( ifade ) komut;

While tümcesinin ifadesi doğru olduğu müddetce komut işlenir yanlış olduğu zaman program bir alt program bloğuna geçer.

Örnek :

$i = 1;
while ( $i <= 10 ) {
print $i;
$i++;
}

Yukarıdaki program parçasında ilk önce i değişkeni 1 e eşitlenmiştir. Daha sonra i değişkeni while tümcesinin ifade kısmında 10 dan küçük olup olmadığı konusunda sorgulanmış ve eğer küçükse (ki bu durumda öyle) ekrana i değişkeninin değeri basılmış ve ( ki bu durumda 1 basılmıştır ) i değişkeninin değeri 1 arttırılmıştır. Bu aşamadan sonra program döngünün en başına dönerek ifade kısmını tekrar kontrol eder ve komut kısmını işler. i değişkeni 11 olana kadar ekrana i değişkeninin değerlerini basar , değişken 11 olduğu anda while tümcesinin ifade kısmı yanlış ( false ) döndüreceği için döngüden çıkılır ( ekrana 11 basılmaz ).


Sonraki Yazı >>

Yorum Yap